Dương Quốc Việt
Niềm vui đích thực, như một dòng suối tĩnh lặng chảy sâu trong tâm hồn, có thể bắt nguồn từ sự bình yên nội tại, từ cảm giác an yên với những gì mình đã làm, hoặc là sự phấn khích với vẻ đẹp của thế giới xung quanh. Nó không cần đến những tiếng sóng vỗ về, tán thưởng qua giao tiếp, hay những tiếng cười rộn rã từ bên ngoài, mà là sự dịu dàng, bình thản trong tâm hồn, nơi mà mỗi cá nhân tự kiến tạo cho mình một không gian an lạc. Chính những giây phút tĩnh lặng, những khoảng lặng giữa guồng quay hối hả của cuộc sống, mới là lúc người ta nhận ra niềm vui chân chính.
Khi tìm kiếm niềm vui từ giao tiếp hay trò chuyện, đôi khi con người như chiếc lá- bị cuốn trôi trong dòng chảy cuộc đời. Những niềm vui ấy thường mang tính tạm bợ, như những đám mây lững lờ, dễ dàng tan biến, ngay cả khi gặp cơn gió nhẹ. Dựa vào những yếu tố ngoại cảnh, những mối quan hệ để có được sự vui vẻ, sẽ thật mong manh và rắc rối, bởi không chỉ khi hoàn cảnh thay đổi-những mối liên hệ không còn vững chãi, niềm vui đó cũng sẽ rời bỏ ta, để lại một khoảng trống lớn trong tâm hồn, mà còn gây ra nhiều hệ lụy, nhất là trong xã hội văn minh.
Trong hành trình tìm kiếm hạnh phúc, con người có thể nhận thấy sự hiện diện của nhiều triết lý và tư tưởng, đặc biệt là từ Đạo Phật. Ở đó, hạnh phúc không phải là một món quà từ bên ngoài, mà là sự tỉnh thức, là việc thoát khỏi những ràng buộc vật chất. Một tâm hồn an lành giống như một ngọn đèn sáng giữa đêm tối, có khả năng tự soi sáng con đường của chính mình. Niềm vui không thể được tìm kiếm từ người khác, mà đến từ chính bản thân-nơi mà ánh sáng không bao giờ tắt.
Tuy nhiên, con người vốn là sinh vật xã hội, và mối quan hệ với người khác cũng mang lại nhiều sắc thái cho cuộc sống. Sự kết nối với người khác có thể làm phong phú thêm trải nghiệm sống, như những sắc màu rực rỡ trong bức tranh cuộc đời. Nhưng nếu để niềm vui từ bên ngoài trở thành kim chỉ nam cho hạnh phúc, người ta có thể dễ dàng gặp bi kịch. Giống như mọi vẻ đẹp, nếu không xuất phát từ bên trong, sẽ nhanh chóng héo tàn-khi gặp phải những điều kiện bất lợi.
Khi niềm vui nhất thiết phải cần đến sự giao tiếp, chia sẻ, người ta sẽ luôn cảm thấy cô đơn mỗi khi không có ai ở bên. Trong khi đó, cuộc sống không thể lúc nào cũng giao tiếp, cũng rộn ràng. Có không ít những thời điểm, người ta sẽ phải đối mặt với sự trống rỗng, mà nếu không biết cách tạo niềm vui từ trong tâm, những khoảng thời như thế sẽ trở thành những giây phút lụi tàn. Chính vì thế, việc rèn luyện, tu tập, vun đắp, nuôi dưỡng những niềm vui nội tâm, từ những suy nghĩ và cảm xúc của bản thân, là điều tối cần, để khỏi bị biến động từ những yếu tố bên ngoài.
Như vậy, dường như niềm vui chân chính phải bắt nguồn từ trong tâm trí, từ sự tự tại, lòng biết ơn và sự khiêm tốn. Những niềm vui bên ngoài chỉ có thể là những nhành hoa bên lề đường, tô điểm thêm cho cuộc sống, mà không thể thay thế cho cội nguồn niềm vui vững bền kia. Hạnh phúc không nằm ở những cơn sóng tạm bợ bên ngoài, mà ở trong chính bản thân mỗi con người, nó cần phải như một mạch nước ngầm trong lành, chảy trong tâm trí, không bao giờ cạn kiệt! Đến đây, thật khiến người ta không khỏi bồi hồi nhớ lại lời cô đúc bất hủ của Nguyễn Du trong Truyện Kiều: “Thiện căn ở tại lòng ta“.
