Dương Quốc Việt
Triết lý khắc kỷ nhấn mạnh việc sống theo lý trí và đức hạnh, tập trung vào những gì nằm trong tầm kiểm soát, và chấp nhận một cách điềm tĩnh những gì nằm ngoài tầm kiểm soát.
Người khắc kỷ tin rằng, bản thân chỉ có thể kiểm soát suy nghĩ, hành động và phản ứng của chính mình, còn những yếu tố bên ngoài như thời tiết, hành vi của người khác, hay kết quả của sự việc, là nằm ngoài sự kiểm soát của họ. Do đó, họ tập trung vào việc cải thiện bản thân, và chấp nhận những gì xảy ra ngoài tầm với, với tâm thế bình tĩnh.
Người khắc kỷ cho rằng, các đức hạnh chính bao gồm: sự khôn ngoan, lòng dũng cảm, công bằng, và sự tiết chế, là những yếu tố quan trọng nhất trong cuộc sống khắc kỷ, và tin rằng sống theo các đức hạnh này, sẽ dẫn đến một cuộc sống hạnh phúc và thỏa mãn.
Người khắc kỷ tin yêu số phận, nghĩa là chấp nhận và yêu thương mọi điều xảy đến trong cuộc đời, dù là tốt hay xấu. Họ coi những thử thách và khó khăn, là cơ hội để rèn luyện và trưởng thành.
Người khắc kỷ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sống trong hiện tại, không lo lắng về quá khứ hay tương lai. Họ tin rằng sự hiện diện và chú tâm vào từng khoảnh khắc, sẽ giúp sống một cuộc sống có ý nghĩa hơn.
Người sống khắc kỷ thường gắng giữ tâm trạng bình tĩnh, và kiên định trong mọi hoàn cảnh, không để cảm xúc tiêu cực như giận dữ, lo lắng hay sợ hãi chi phối. Họ rèn luyện khả năng kiểm soát cảm xúc, và phản ứng một cách hợp lý và điềm tĩnh.
Khắc kỷ là một trường phái triết học cổ đại xuất phát từ Hy Lạp, được thành lập bởi Zeno thành Citium vào đầu thế kỷ thứ 3 TCN. Các tác phẩm của các triết gia khắc kỷ nổi tiếng như Marcus Aurelius, Seneca và Epictetus đã truyền tải những tư tưởng khắc kỷ. Chủ nghĩa khắc kỷ không chỉ là một triết lý, mà còn là một lối sống, giúp con người đạt được sự bình an nội tâm, và sống một cuộc sống có ý nghĩa.
Zeno (334 TCN-262 TCN) là nhà triết học người Hy Lạp, người sáng lập ra chủ nghĩa khắc kỷ. Người ta thường gọi ông là Zeno xứ Cititum để phân biệt với Zeno xứ Elea (501/490-430/429TCN) là một nhà toán học, nhà triết học người Hy Lạp, tác giả của Nghịch lý Zeno, một trong những nghịch lý khoa học nổi tiếng nhất.
