Dương Quốc Việt
Ngày 28/2, tại Phòng Bầu dục, có vẻ như kiểu “người nhà”-một màn diễn tùy hứng đã diễn ra, hay nói đúng hơn-nó như một vở kịch mà các diễn viên chính-Tổng thống Mỹ và Tổng thống Ukraine-không theo cùng một kịch bản. Một bên lỡ miệng, một bên cau mày, và thế là người ta lao vào phân tích, dự đoán, và suy diễn, cứ như thể chỉ vì một vài câu nói ấy-mà bản đồ địa chính trị thế giới có thể sẽ bị vẽ lại!?
Người Nga vỗ tay mừng âm ỉ, hân hoan như thể đã thắng một ván cờ lớn-mà họ không hề phải ngồi vào bàn. Truyền thông quốc tế được dịp nhảy vào, bàn tán sôi nổi-như một đám đông chứng kiến một vụ cãi lộn hy hữu trên đường phố. Kẻ thì phán rằng đó là cú “khẩu nghiệp” lịch sử, kẻ thì lo rằng nhân vật chính sẽ “mất tất cả”, và có người còn tuyên bố rằng-đây chính là bước ngoặt định mệnh! Nhưng hãy khoan, và thử ngẫm xem-liệu có phải quan hệ giữa các nước là trò chơi “nói đúng được thưởng, nói sai mất hết” không nhỉ?
Cái cốt lõi của quan hệ quốc tế, có lẽ, không nằm ở những phát ngôn nhất thời hay những cuộc tranh luận nảy lửa, mà là ở những lợi ích to lớn, những cam kết ký trên giấy, và những chiến lược đã được hoạch định từ lâu. Vậy mà thiên hạ cứ làm như chỉ cần một cử chỉ hay một phát ngôn thiếu chất ngoại giao, của những kẻ luôn phải cần nhau làm đồng minh chiến lược, là đủ khiến cả thế giới phải cuống cuồng lo sợ!
Thử hỏi, từ khi nào mà một trận chiến “nước bọt” lại có thể làm lung lay những cây cầu lợi ích-đã được bắc bền chặt qua hàng thập kỷ hợp tác, viện trợ, và những cuộc mặc cả sau cánh gà? Từ khi nào mà một cú nhướng mày, một lời bức xúc-lại có thể đủ sức đẩy lùi hàng nhiều tỷ đô la viện trợ quân sự, hàng trăm cam kết chiến lược? Chẳng phải những chính khách dày dạn kia đều hiểu rằng-ngoại giao là một câu chuyện dài, chứ đâu phải chỉ là một ván “xúc xắc” ngắn ngủi sao?
Nhưng có lẽ, cũng nên cảm ơn những cơn bão truyền thông, vì ít nhất, cũng cho người ta thấy một sự thật- cái hài hước nhất trong chính trị-đôi khi không nằm ở nơi các chính trị gia, mà là ở cái cách thiên hạ phản ứng với những hành xử của họ!
