Dương Quốc Việt
Dùng mẹo vặt nhuộm màu cho tư tưởng,
Lai láng thi ca phủ lấp kiếp điêu tàn.
Vỏ biện chứng-ruột trẽn trơ biện chứng,
Hồn lạc trên mây, đâu thấy dấu chân phàm!?
Một dân tộc hạn chế về tư tưởng và triết học- thường không những phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc phát triển bền vững và toàn diện, mà còn có thể dễ bị ảnh hưởng hoặc phụ thuộc vào các hệ thống tư tưởng ngoại lai- điều có thể khiến dân tộc đó mất đi khả năng tự định hình bản thân và dễ bị chi phối bởi các lợi ích từ bên ngoài. Hơn nữa, còn có một sự thực rằng, những nơi sản sinh ra một hệ tư tưởng nào đó, cũng là những nơi sớm thấy được hạn chế của nó, bởi thế họ biết chừng mực trong áp dụng, thậm chí loại bỏ, trong khi đó-những “chốn ăn theo” thường lại “kiên định” áp dụng máy móc, không chịu từ bỏ. Rằng đó cũng là một trong những nguyên nhân làm cho những xứ sở-vốn yếu về tư tưởng và triết học, càng thêm trầm trọng!
Tư tưởng và triết học cung cấp nền tảng định hình hướng đi cho xã hội. Nếu thiếu những quan điểm triết học sâu sắc và tư tưởng dẫn đường, quốc gia có thể dễ rơi vào tình trạng phát triển không có định hướng rõ ràng- hoặc chỉ chạy theo những lợi ích ngắn hạn, bỏ qua những mục tiêu dài hạn và sự tiến bộ xã hội.
Triết học và tư tưởng khuyến khích sự phản biện, tự do tư duy, và khả năng đặt câu hỏi về mọi giá trị. Khi tư duy bị bó buộc, khả năng sáng tạo và đổi mới bị hạn chế, dẫn đến quốc gia có thể bị trì trệ về công nghệ, khoa học, giáo dục và văn hóa. Do đó, các nguồn nhân lực vì thế-cũng không thể được phát triển tối đa tiềm năng, dẫn đến sự yếu kém trong năng lực cạnh tranh quốc tế.
Những tư tưởng triết học lớn như quyền tự do, quyền cá nhân, và trách nhiệm xã hội, sẽ giúp tạo nền tảng cho sự phát triển dân chủ và nhân quyền. Một xã hội không có sự thấu hiểu sâu sắc về những vấn đề này- có thể gặp khó khăn trong việc xây dựng một nền văn hóa chính trị dân chủ và thúc đẩy các quyền tự do cơ bản.
Các tư tưởng và triết học thường cung cấp các công cụ lý thuyết để đối phó với mâu thuẫn- xung đột xã hội và những vấn đề đạo đức phức tạp. Khi không có sự phát triển tư tưởng và triết học, xã hội dễ bị chia rẽ- nên khó đạt được sự đồng thuận về các giải pháp bền vững cho các vấn đề lớn. Một điều thiết yếu để xây dựng một xã hội ổn định và phát triển.
Như vậy, sự hạn chế về tư tưởng và triết học- không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển cá nhân, mà còn tác động sâu rộng đến sự thăng tiến của cả quốc gia. Điều này làm hạn chế khả năng cạnh tranh toàn cầu, khiến xã hội dễ dàng bị tụt hậu.
